ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಧ್ವಜಾರೋಹಣವಲ್ಲ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ಬದುಕು

- ಡಿ.ಎಸ್.ಐ.ಬಿ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು

ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ತೋತ್ಸವದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಕರಾವಳಿ ಟೈಮ್ಸ್ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 15 ಬಂದಾಗ ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಹಾರುತ್ತದೆ. ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಆಚರಣೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

ಇಂದು ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲೆ, ದರೋಡೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಹಲ್ಲೆ, ವಂಚನೆ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ, ಮಾದಕ ವ್ಯಸನ, ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳು, ದ್ವೇಷದ ಭಾಷಣಗಳು, ಜಾತಿ-ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಮರೆಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಜೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆಯೇ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹಗಲಲ್ಲಿಯೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಆಟವಾಡುವ ವಾತಾವರಣವೂ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶದ ನಾಗರಿಕರೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ವಿದೇಶಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು, ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವ ವಿಶ್ವಾಸ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಮಾಜ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಮಾನವೀಯತೆ, ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಬದುಕೇ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದಾದ, ಮಹಿಳೆಯರು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ, ಮಕ್ಕಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ, ಹಿರಿಯರು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕಬಹುದಾದ ದೇಶವೇ ನಿಜವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ.

ಇಂದು ನಾವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾಪಾಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ದ್ವೇಷ, ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಸ್ವಾರ್ಥ, ಲೋಭ, ಹಿಂಸೆ, ವ್ಯಸನ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಲೂ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಮೇಲೆಯೇ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಬಲವಾಗಬೇಕು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಹರಡುವುದು, ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಸಣ್ಣ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಘರ್ಷಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ನಿಜವಾದ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಕನಸು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲ; ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ, ಸಹೋದರತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಾರತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇಂದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೇಲಿದೆ. ದೇಶವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿದೆ. ನಾವು ಕಾನೂನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ವ್ಯಸನಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರೆ, ಜಾತಿ-ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಹರಡದೆ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‍ಗಳಂತಹ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜನರು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರೈತರಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳವರೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಹಿಳೆಯರವರೆಗೆ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಜನರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಷ್ಟೊಂದು ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಜನರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವಾಗಿದ್ದಾಗ, ನ್ಯಾಯ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೊರಕಿದಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅರ್ಥ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತನ್ನದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇಶ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬೇಕಾದ ದೊಡ್ಡ ಪರಂಪರೆ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತಲ್ಲ; ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಬಹುದಾದ ಸಮಾಜ. ಕೊಲೆ, ದರೋಡೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ವ್ಯಸನ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ನಿಜವಾದ ಆಚರಣೆ. ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನವೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, “ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶದ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಾಗರಿಕ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Friday, August 14, 2026